Web của Phương Chi

Trong chuyến đi thực tập thiên nhiên ở hai địa điểm là Nha Trang và Đà Lạt. Khi đoàn thực tập đến Đà Lạt, và dừng chân tại thác Ponguar. Tại đây, với những điều kiện thích hợp về nhiệt độ, độ ẩm, nước cũng như các điều kiện khác phù hợp cho đời sống của các loài nấm nơi đây với một độ đa dạng cao. Cũng như khi nhóm đặt chân đến đỉnh núi LangBiang, trong quá trình thu mẫu, nhóm cũng nhận thấy độ đa dạng về nấm nơi đây. Các mẫu thực vật bậc thấp thu được ở Đà Lạt phần lớn là các loài nấm và ở Nha Trang là các loài rong biển. Đối với nấm, mẫu vật thu được chủ yếu ở núi Langbiang.

Trong quá trình thu mẫu, nhóm đào cả phần đất bên dưới để có thể lấy được đầy đủ bộ phận của nấm hay một số mẫu nấm thu được bằng cách dùng dao tách mẫu ra khỏi thân cây chủ.

 Sau khi mang về, nhóm xử lý mẫu bằng cách. Với những nấm có tai mềm thì rửa thật sạch bui bẩn đất bám và ngậm trong formol đã pha loãng còn với những nấm có tai cứng thì ta cũng phủi sach bụi bẩn nhưng không ngâm trong formol như nấm có tai mềm rồi cho vào lọ nhựa có nắp đậy. Tuy nhiên, trong quá trình thu mẫu và cất giữ thì có một số nấm bị hư hại nên không thể thu đủ số mẫu cần thiết.

Núi Lang biang cao hơn 2000 mét với, là một môi trường đa dạng các loài thực vật sinh sống trong đó nhiều nhất là thông ba lá. Địa hình nơi đây khá dốc và có 1 lớp mùn, xác lá cây rụng khá dày, thích hợp cho sự phát triển của nấm nên ở đây, nấm phát triển rất phong phú và đa dạng

Mẫu nấm được thu lượm bằng tay hay dùng dao, xới đất lấy nấm lên. Mẫu được bỏ vào các lọ nhựa hay túi nylon để bảo quản, tránh bị dập nát trên đường đi. Khi đem mẫu về nơi học, mẫu được rửa sạch bằng nước lạnh để loại bỏ đất, cát bám vào. Sau đó, mẫu được đem đi định danh và ngâm formol hay để phơi khô bảo quản tùy từng loại nấm. Các nấm sau khi định danh được bỏ vào các lọ nhựa có hoặc không có formol và dán tên của mẫu vật lên.

Các mẫu nấm thu được chủ yếu mọc ở giữa núi Langbiang. Chúng mọc ở dưới các tán cây, các cành gỗ mục và các xác lá thông rụng duới đất. Đó là những nơi có độ ẩm, chất dinh dưỡng phù hợp cho sự phát triển của nấm. Các loài nấm thu được có những loài có chất độc hay những loài có thể ăn được với đủ các kích cỡ. Từ các nấm cao khoảng 2-3cm đến những nấmcao đến 10cm.

Núi Langbiang với độ cao trên 2000m, có nhiệt độ trung bình vào khoảng 18 đến 22 độ C với độ ẩm tương đối cao do 2 ngày thực địa trên Đà Lạt rơi vào đầu tháng 8, trời mưa nhiều và liên tục khiến độ ẩm tăng cao. Thời gian thu mẫu vào khoảng từ 8h sáng đến 12h trưa trên đoạn đường leo từ chân núi đến đỉnh núi Langbiang. Tuy nhiên với các loài nấm thì mẫu được thu chủ yếu ở giữa núi, còn trên đỉnh và dưới chân núi hầu như rất ít cho đến không có mẫu vật.

Sau đây là một số mẫu nấm mà nhóm thu được:

Boletus

Clavaria: tai nấm không có mũ chuyên hóa, hình trụ có phân nhánh ít, có dạng bụi có màu hơi hồng

Collybia dryophila:

Russula emetica

Mycena sp

Marassmius: có chân giữa, mảng dài mũ nhỏ

Lactarius piperatus

Ganoderma applanatum

Polyporus araclarius

Collybia sp

Coprinus

Lactarius volamus

Russula mairei

Gomphus

Collybia velutina

Trong số những loài nấm thu được là ta có loài Boletus là đặc trưng ở vùng núi thông ba lá của Đà Lạt. Loài nấm này có thịt nấm dày, màu nâu hoặc màu vàng. Đường kính của nấm to, vào khoảng 15cm. Mép của mũ nấm gợn sóng. Thịt nấm dày và có màu trắng. Cuống của nấm to, có hình trụ và phồng lên ở gốc. Nấm dài khoảng từ 5 đến 8cm và có đường kính từ 2 đến 3cm.

Mẫu nấm ta thu lượm được thường mọc thành cụm giữa đồi thông ba lá của núi Langbiang. Chúng sống trên lớp mùn đất của xác lá cây rụng. Loài nấm này không có chất độc và có thể ăn được. Thịt của nấm dày, cứng, có màu trắng và vị ngọt.

Một đặc trưng khác của của những mẫu nấm ta thu được trên Langbiang là loài nấm Russula emetica. Đây là một loài nấm độc. Kích thước của nấm vào khoảng nhỏ hay trung bình, có màu đỏ tươi hay màu nâu đỏ, vàng đỏ. Thân nấm có màu trắng, hình trụ, trơn, dày và mềm. Mũ nấm có độ dài từ 4 đến 7cm. Nấm cao từ 4 đến 8cm và rộng từ 1 đến 2cm. Nấm mọc trên đất ẩm, giữa các lớp xác lá cây, mọc đơn. Đây là loài nấm rất thích hợp với không khí ẩm ướt và khó có thể tìm thấy nó khi thời tiết khô. Loài nấm này có độc tính, nó gây nôn khi ăn phải và có thể xảy ra trường hợp tử vong nếu lượng độc tố quá nhiều và mạnh.

Một đặc trưng khác của loài nấm gỗ là nấm Ganoderma applanatum hay còn gọi là cổ linh chi. Đây là một loài nấm phá gỗ rất mạnh và sống lâu năm. Hằng năm, lớp thụ tầng mới lại mọc bên dưới lớp thụ tầng cũ, chồng chất lên nhau. Đây là loại nấm đa niên. Chúng mọc ở gần mặt đất hay trên các thân cây. Có hình rẻ quạt hay nửa tròn, đường kính những mẫu thu được từ 3 đến 10cm, dày khoảng từ 3 đến 5cm, không có vỏ bóng trên mặt mũ nấm, cuống của nấm rất ngắn hoặc không có. Nấm có màu nâu đất đến nâu đen, có các vân tăng trưởng đồng tâm, nổi rõ hoặc không. Nấm cứng, không thể dùng ta để bẻ.

Nấm này có đặc tính vừa hoại sinh vừa ký sinh. Chúng thường ký sinh trên thân cây chủ và sau một vài năm sẽ làm cây chủ chết khô. Nhất là trong vùng rừng núi ẩm ướt như Langbiang, quả thể nấm tăng trưởng rất nhanh vì số lượng của hệ sợi nấm phong phú và dày đặc và nhất là không có tác động bất thường từ con người. Loài nấm này ký sinh trên thân và dùng nguồn Carbon và các chất khoáng của cây chủ để sống nên khi cây chủ chết đi, bản thân nấm cũng không sinh trưởng nữa mà sẽ khô và rụi dần. Cổ linh chi là 1 loại nấm mọc hoang dại ở núi cao, ưa không khí ẩm, lạnh trong rừng rậm. Chúng có tác dụng dùng làm dược liệu nhưng hiện nay vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ về dược tính.